(ur. 19 września 1551 w Fontainebleau, zm. 2 sierpnia 1589 w Saint-Cloud)
- ostatni z francuskiej dynastii Walezjuszów, jednej z gałęzi Kapetyngów. Książę Orleanu, a w latach 1573-1574 król Polski jako Henryk zwany Walezym. Od 1574 król Francji jako Henryk III.
Pochodzenie
Herb rodowy
Henryk Walezy był czwartym synem Henryka II, króla Francji i Katarzyny Medycejskiej. Na chrzcie otrzymał on imiona Aleksander Edward. Imię Henryk nadano mu dopiero na bierzmowaniu w roku 1565. Jego brat, Karol IX, był królem francuskim. Matka za wszelką cenę chciała osadzić wszystkich swych synów na tronie i gdy nie powiodły się inne plany wobec Henryka, zdecydowała się starać o egzotyczny dla Francuzów tron polski. Rozdzierające Francję walki katolików z hugenotami (francuskimi protestantami), czyli tzw. III wojna z hugenotami, umożliwiły Henrykowi pokazanie swych wojskowych umiejętności. Dzięki jego osobistej odwadze i przytomności umysłu pokonano w 1569 roku oddziały hugenotów pod Jarnac.
Przez pewien czas Henryk sprawował
urząd generalnego namiestnika królestwa.
Tak więc już w młodzieńczych latach
dał się on poznać zarówno jako dobry polityk jak i sumienny urzędnik.
Droga do polskiego tronu
Wybory nowego władcy polskiego po okresie bezkrólewia odbyły się w kwietniu i maju 1573 r. na prawym brzegu Wisły, naprzeciw Warszawy, pod wsią Kamień, która obecnie stanowi część stolicy. Najpoważniejszymi kandydatami do korony obok brata króla francuskiego byli: syn cesarza Maksymiliana II arcyksiążę Ernest Habsburg, car Iwan IV Groźny i Jan III Waza, król szwedzki, mąż Katarzyny Jagiellonki, siostry Zygmunta Augusta. Pod Warszawą stawiło się ok. 50 tysięcy osób, które uczestniczyły w głosowaniu. Najpierw odbyła się prezentacja kandydatów, której dokonali zagraniczni posłowie. Następnie zaczęto spisywać, lecz już w węższym gronie wybranych komisji artykuły dla króla. Miały to być uprawnienia i zobowiązania panującego. Po ich zatwierdzeniu, 5 kwietnia 1573 r. odbyło się głosowanie nad pretendentami do tronu. Zwycięzcą okazał się kandydat francuski, przedstawiony przez posła Jana de Monluc. Kilka dni po elekcji posłowie przyszłego monarchy zaprzysięgli w jego imieniu uchwalone przed wyborem postanowienia ogólne. Były to tak zwane artykuły henrykowskie. Przyjęto również osobiste zobowiązania elekta, noszące nazwę pacta conventa. Wybrano też poselstwo, które miało udać się do Paryża, aby oficjalnie zawiadomić księcia francuskiego o wyborze na króla Rzeczypospolitej Polski i Wielkiego Księstwa Litewskiego, odebrać od niego przysięgę, potwierdzającą przyjęcie uchwał elekcyjnych (artykułów i paktów), oraz możliwie szybko sprowadzić go do Rzeczypospolitej. Poselstwo wysłano okazałe i godne. Pertraktacje z Henrykiem i jego bratem, królem Francji Karolem IX, trwały dość długo. Opór budziły przede wszystkim artykuły dotyczące swobody wyznaniowej i możliwości wypowiedzenia posłuszeństwa królowi. Ostatecznie obaj władcy uznali i zaprzysięgli 22 sierpnia 1573 r. dawne i nowe prawa. Po tym fakcie poselstwo doręczyło Henrykowi dokument elekcyjny. Henryk Walezy został ogłoszony królem polskim i wielkim księciem litewskim.
Nihil novi
Potęga Rzeczypospolitej u zenitu. Zlota wolność. Elekcja., Jan Matejko
Do granic Polski dotarł po dwumiesięcznej podróży w końcu stycznia 1574 r. Orszak królewski, liczący 1200 koni, wozy z bagażami oraz karety z damami dworu i niewiastami lekkich obyczajów, ciągnął przez Heidelberg, Fuldę, Torgau, Frankfurt. Na Łużycach oczekiwał go książę piastowski Jerzy II Brzeski, który towarzyszył królowi aż do polskiej granicy. Granicę przekroczono w Międzyrzeczu, gdzie monarchę uroczyście powitała delegacja senatu z biskupem kujawskim, wojewodowie i kasztelanowie. Później przez Poznań i Częstochowę udano się w kierunku Krakowa, gdzie nastąpiło oficjalne powitanie.
Linguistics
Katalog D M O Z : Science : Social Sciences : Linguistics
| |
| | |
| | |
14 pages found in Linguistics:
Binnick's Linguistic Bibliography
Annotated bibliography of tense, verbal aspect, aktionsart and related areas.
http://www.utsc.utoronto.ca/~binnick/old%20tense/BIBLIO.html
Blogos
News and opinion articles on sociolinguistics, bilingualism, translation, technology, and other aspects of linguistics.
http://www.multilingualblog.com/
The Homepage of Integrational Linguistics
A specific approach to linguistics combining a comprehensive theory of language and a theory of grammars.
http://camelot.germanistik.fu-berlin.de/il/
Language and Linguistics
Essays on language and linguistics and links to related materials.
http://neptune.spaceports.com/~words/linguistics.html
Language Log
Weblog run by University of Pennsylvania phonetician Mark Liberman, with multiple guest linguists.
http://languagelog.ldc.upenn.edu/nll/
Lexicon of Linguistics
Searchable database of linguistic terminology updated with new terms in the areas of Generative Grammar (Minimalism) and Phonetics. Includes bibliography.
http://www2.let.uu.nl/Uil-OTS/Lexicon/
Linguistic Data Consortium
Sharing of linguistic data, tools and standards resources.
http://www.ldc.upenn.edu/
Linguistic Exploration
Multidimensional exploration of online linguistic databases.
http://www.ldc.upenn.edu/exploration/
The Linguistics Project
Interdisciplinary, international, internet-community on language and linguistics.
http://users.skynet.be/wivani/lp/
Maledicta Press
Specializes in negatively-valued words and expressions from all languages and cultures, focussing on the origin, etymology, meaning, use and influence of verbal aggression and abuse of any kind.
http://www.sonic.net/maledicta/
Museum of Human Language
Virtual museum with columns. Definition of a language, linguistics, and language function.
http://www.geocities.com/agihard/mohl/mohl.html
The sci.lang FAQ
Answers to frequently asked questions about dialects, languages and their relationships, linguistics, and phonetic systems.
http://www.zompist.com/langfaq.html
Stewardship Project
Listings of international geographical names, orthography and transcription with commentaries on language.
http://the-stewardship.org/research/
Unilang Community
Provides a home for everybody interested in any aspect of language(s) or linguistics.
http://home.unilang.org/
|
Ciekawe linki z DMOZ:
link-Kids_and_Teens/Your_Family
link-Regional/Polar_Regions
link-Kids_and_Teens/People_and_Society
link-Kids_and_Teens/Computers
link-Games/Online
link-Regional/M
link-Kids_and_Teens/Entertainment
link-Home/Emergency_Preparation
link-Games/Roleplaying
link-Health/Regional
link-Regional/S
link-World/Norsk
link-Kids_and_Teens/Your_Family
link-Society/Organizations
link-World/Polska
link-Regional/G
link-Science/Social_Sciences/Linguistics
link-Society/Death
link-Regional/M
link-Society/Gay,_Lesbian,_and_Bisexual
link-Society/People/Women
link-Society/People/Women
link-Kids_and_Teens/Games
link-Regional/N
link-Society/Genealogy
link-Regional/W
link-Home/Software
link-Home/Homeowners
link-Games/Party_Games
link-Society/People/Women
link-Games/Hand_Games
link-Regional/Countries
link-Society/Genealogy
link-Home/Moving_and_Relocating
link-Society/History
link-Society/Paranormal
link-Home/Domestic_Services
link-Regional/O
link-News/By_Subject
Ciekawostki
Krótkotrwałe panowanie Henryka Walezego na Wawelu było prawdziwym zderzeniem cywilizacyjnym pomiędzy rzeczywistością polską, a francuską. Młodego króla i jego francuską świtę dziwiły urządzane przez polskich poddanych pijatyki, rozczarowało ubóstwo polskich wsi i surowy klimat kraju. Polacy natomiast uważali Francuzów za zniewieściałych, władcy mieli za złe cudzoziemskie stroje i zamiłowanie do biżuterii. Co ciekawe, pod wieloma względami ówczesna Polska wyprzedzała Francję. Właśnie na Wawelu Walezy po raz pierwszy zobaczył wychodki, z których nieczystości odprowadzano poza zamkowe mury, i po powrocie do Francji nakazał zbudowanie takich urządzeń w Luwrze i innych pałacach.
